Opleiding Adviseurs & Toezichthouders Informatiehuishouding (SOD-III)

14-daagse opleiding die je op praktische wijze voorbereidt om succesvol te functioneren als adviseur en/of toezichthouder in de Informatiehuishouding (bij de overheid).

De opleiding Adviseurs en Toezichthouders Informatiehuishouding biedt een stevige basis voor professionals die verantwoordelijk zijn voor het beheer, toezicht en de beschikbaarstelling van (digitale) informatie binnen organisaties. Het curriculum is opgebouwd rondom de kerntaken van een adviseur en toezichthouder en aangevuld met essentiële kennis en vaardigheden die nodig zijn om effectief te opereren in een dynamische informatieomgeving.

De opleiding richt zich op 3 kennisgebieden:

  1. Toezicht en advies: Het bewaken van de naleving van de geldende wet- en regelgeving in het informatiedomein. Dit vereist inzicht in organisatiestructuren, kwaliteitssystemen en advisering.
  2. Informatiebeheer: Het waarderen, selecteren, vernietigen en overbrengen van zowel digitale als analoge informatie, inclusief beheer van overgebrachte archieven en toepassing van metadata.
  3. Beschikbaarstelling van informatie: Het duurzaam toegankelijk maken van archieven door digitalisering, acquisitie en begrip van de klant/gebruiker. 

Daarnaast besteedt de opleiding aandacht aan belangrijke aspecten van het vak zoals ethiek, ambtelijk vakmanschap en het omgaan met morele dilemma’s. Dit maakt de toezichthouder informatiehuishouding niet alleen een deskundige op het gebied van informatiebeheer, maar ook een strategische gesprekspartner binnen de organisatie.

Met deze opleiding ontwikkelt u de benodigde kennis en kunde om een cruciale rol te spelen in het verantwoord beheren en het duurzaam toegankelijk maken en houden van informatie!

Resultaat

Na afloop van de opleiding bent u in staat om op doeltreffende wijze uw toezichthoudende taken in de informatiehuishouding uit te voeren en op deze manier een waardevolle bijdrage aan een doelmatige bedrijfsvoering door van uw organisatie door bij te dragen aan de duurzame toegankelijkheid van de informatie.

Doelgroep

De opleiding is bestemd voor Informatieprofessionals die zich willen richten op adviserende en toezichthoudende taken met als doel een excellente informatiehuishouding.

Inhoud

Tijdens de opleiding komen de volgende onderwerpen aan de orde:

Lesdag 1; Introductie

  • Kennismaking met elkaar en met de opleiding, de eisen en de toetsing.
  • Denken over archieven en informatiebeheer in historische context
  • Documentbegrip en basisbegrippen
  • 16-vlaksmodel van Lappin

Lesdag 2 

  • Archiefwet 2026
    • waarom een archiefwet
    • begrippen
    • archiefrecht
    • Archiefregeling
  • Acquisitie en hotspots
  • Rondleiding Depot

Lesdag 3

  • Selectie
    • proces, brondatum en de praktijk
  • Waardering
    • selectielijsten
    • systeemanalyse
    • risicoanalyse
  • Organisaties, processen en ondersteunende systemen
    • inzicht in de informatiehuishouding
    • informatieplattegrond

Lesdag 4

  • (U)AVG
    • verhouding Woo, AVG en Archiefwet
    • Toezicht op informatie bij overheden
    • DPIA
  • Vernietigen
    • soorten
    • procedures
    • methoden van vernietigen

Lesdag 5

  • Ambtelijk vakmanschap: theorie, beginselen en eden, loyale tegenspraak
    • politici en ambtenaren
    • beginselen en eden; de nieuwe ambtseed
    • kwaliteit in de uitvoering
    • loyale tegenspraak

Lesdag 6

  • DUTO
    • duurzame toegankelijkheid
    • publieke waarde - legitimiteit - organsiatie
    • DUTO Raamwerk
  • Metadata & MDTO
    • standaarden
    • MDTO Metadataschema
    • Mapping
  • Overbrenging
    • analoog overbrengen - Archiefbewaarplaats
    • digitaak overbrengen - e-depot
    • Archiefwet 2026 en overbrenging

Lesdag 7

  • Community Archiving
    • publieksgericht
    • van buiten naar binnen
    • co-creatie
  • Linked Data

Lesdag 8

  • Kwaliteit in informatiebeheer
    • KIDO
  • Informatiebeleid
  • Opdracht: Moreel Dilemma

Lesdag 9

  • Archiveren van algoritmes
  • Ambtelijk vakmanschap II
    • veiligheid en integriteit

Lesdag 10

  • Moreel beraad

Lesdag 11

  • Introductie Informatie-architectuur
    • de informatie verwerkende organisatie
    • organiseren van informatie
    • het belang informatiearchitectuur
    • Informatiearchitectuur in de praktijk
      • modellen
      • principes
      • methoden
  • e-Mail archiveren
  • AI gebruiken in de levenscyclus van documenten
    • Wat een adviseur doet als regels en praktijk botsen
      • methodes
      • keuzes onder randvoorwaarden
      • toekomst

Lesdag 12

  • Mondelinge adviesvaardigheden
    • typen adviseurs en klanten
    • Adviesrollen
    • Situationeel adviseren
  • Schriftelijke adviesvaardigheden
    • stappen in een adviesproces
    • do's en don'ts

Lesdag 13 

  • Toets Toezicht en Advies
  • Digital Humanities

Lesdag 14

  • Presenteren Proeve van Bekwaanheid (eindopdracht)

De opdracht is om vanuit een adviserende en toezichthoudende of toetsende rol een gedegen onderzoek in een organisatie uit te voeren. Dit kan resulteren in een toezichtsverslag, een nul-meting of het verslag van een themacontrole. De proeve van bekwaamheid wordt afgesloten met een presentatie van je onderzoek, en de resultaten daarvan, aan de collega’s van de organisatie waar je onderzoek hebt gedaan. Je docent zal daar ook (fysiek of digitaal) bij aanwezig zijn.

Gedurende de opleiding komen aspecten zoals risicomanagement, digitale duurzaamheid, wet- en regelgeving (Archiefwet 2026) in een praktische context aan de orde.

Studiebelasting

Voorbereiding: 2 - 4 uur per week

Toetsing (7 opdrachten): 28 - 42 uur

  1.     Opdracht mondelinge adviesvaardigheid   
  2.     Opdracht schriftelijke adviesvaardigheid   
  3.     Opdracht ambtelijk vakmanschap                
  4.     Opdracht moreel beraad                                    
  5.     Toets Informatiebeheer                                    
  6.     Toets Toezicht en Wetgeving             
  7.     Proeve van bekwaamheid                                  

Afhankelijk van de opdracht krijg je individuele feedback of volgt klassikale terugkoppeling. Bij een onvoldoende krijg je altijd een individuele terugkoppeling. Je hebt dan 1 herkansing om de opdracht te verbeteren.

Niveau

Post-Hbo

Docent

Jos Arends

Gedurende opleidingen nemen gespecialiseerde gastdocenten een aantal onderdelen voor hun rekening.

Certificaat

Na een voldoende beoordeling van 6 toetsen en de Proeve van Bekwaamheid ontvangt u een instituutsdiploma 'Adviseur en Toezichthouder Informatiehuishouding (SOD-III)' .

Bijzonderheden

De opleiding vindt plaats in Utrecht met enkele lesdagen op locatie bij archiefinstellingen.